Toen we de kamer van onze dochter aan het veranderen waren (van tiener naar studente), moest ik ineens weer denken aan dit verhaal over Peter die zijn dochter moest gaan helpen met opruimen.

Opruimen is niet altijd makkelijk. De chaos, het niet weten wat je moet doen of hoe je een puberdame moet begeleiden met opruimen, terwijl het haar geen donder interesseert, gaven Peter plotseling torenhoge stress! Hij heeft er echter een wijs besluit in genomen. Wat dat is, lees je in de ‘Dagelijkse Dingetjes’

En in een auti-gezin moet je soms ook te taken gewoon verdelen naar wat ieder goed kan. Doen wij ook, werkt veruit het prettigst voor iedereen! Niemand hoeft alles te kunnen.

Over opruimen, chaos en stress

‘Even’ helpen met opruimen

Peter zou Catelijne even helpen met haar kamer opruimen. Normaal doet Marijke dat met haar, want uit zichzelf doet Catelijne het absoluut niet!

Ze ziet de rotzooi en de chaos niet. Ze ziet alleen wat ze op dat moment nodig heeft.

Catelijne heeft dus zo’n tienerkamer waar alles op een volstrekt willekeurige plek beland lijkt te zijn.

Peter klopt, Catelijne roept ‘Ja’ en hij doet de deur open….

Hij kijkt de kamer in en verstart. Overal ligt wat! Waar moeten ze in vredesnaam beginnen?!?

‘We moeten opruimen’, zegt hij.

Nee!

Catelijne haalt haar schouders op. Ze heeft er bepaald geen zin in. Ze is aan het tekenen op een precies daarop afgepast vrijgemaakt stukje horizontaal vlakje op haar bureau.

Peter wordt ineens boos. Het stormt omhoog!

‘Waarom maak je er ook altijd zo’n teringbende van?!?’ NU opruimen!!!’

Door zijn plotselinge boosheid, verstart Catelijne. Ze blijft stokstijf zitten. Ze is bang en bevriest.

Ik wil een goede vader zijn…

Peter realiseert zich ineens dat hij niet met de kinderen om kan gaan als hij zo boos is. Hij gaat weg zonder wat te zeggen. Lopen. Het huis uit.

Catelijne blijft achter in bevries-stand. Het duurt zeker 20 minuten voor ze weer wat ‘ontdooid’ is en haar potlood op kan pakken om verder te tekenen.

Samen accepteren

’s Avonds komt Marijke terug en Peter vertelt wat er gebeurd is:

  • Zijn plotselinge boosheid door de stress die ineens omhoog vloog omdat hij geen flauw idee had waar hij in de chaos moest beginnen en hoe hij Catelijne daarin moest begeleiden.
  • Haar bevriezen vanuit angst om de plotselinge woede van haar vader.

De combi van deze 2 totaal verschillende autisten was dus niet echt handig voor het kamer opruimen…

Marijke is al lang blij dat Peter zich realiseerde dat hij beter weg kon gaan. Die kamer komt wel een andere keer aan de beurt.

Vroeger wisten ze dit niet en zou hij vast blijven in ‘je moet je kamer opruimen!’. Dan werden de woede en angst vele malen erger en was er lang herstel nodig qua energie en vertrouwen.

Nu hij dit weet, kan hij het stoppen. Ook al is dat moeilijk. Hij is er wel blij mee dat dit nu lukt, hij wil dit immers ook niet. Hij wil gewoon een goede vader zijn.

Catelijne is helemaal ok. Samen hebben ze het over ieders reactie en hoe verschillend ze om gaan met stress.

‘Lekker dan zo’n stelletje auti’s in huis!’ grapt Catelijne.

‘Mam, volgende keer moet jij maar helpen!’

Peter lacht: ‘Ja, heel graag! Ik wil van alles voor je doen, maar in die chaos moet je mij niet zetten! Ik heb echt geen flauw idee wat ik dan moet doen. Als je iets van me wil, vertel me dan maar precies wat ik moet doen, maar iets vaags als ‘opruimen’ daar kan ik niets mee!’

tanden poetsen is overprikkelend bij autisme

Extra uitleg bij de ‘Dagelijkse Dingetjes’

Opruimen

Ten eerste dit: opruimen is uiteraard niet voor iedereen met autisme een lastig ding. Sterker nog, er zijn ook mensen die dit juist als grote kwaliteit hebben. Daarnaast komt dwang regelmatig voor – het andere uiterste van opruimen. Ook dwangmatig moeten opruimen is een gevolg van teveel onduidelijkheid en stress.

Maar goed, deze Dagelijkse Dingetjes gaat over het niet overzien, het geen idee hebben waar je in de chaos moet starten.

Dat heeft te maken met kunnen ordenen, prioriteiten stellen en de denk- en doe-blokkade. Een denk- en doe-blokkade ontstaat als de stress heel hoog is. Je kunt dan niet meer bedenken hoe je het aan zou kunnen pakken en áls je het in je hoofd ergens wel weet, dan kun je niet tot doen komen.

Voor de buitenwereld kan dat raar zijn ‘hoezo kun je niet doen? Begin gewoon!’…

Wat vaak helpt is als het wél duidelijk is: Bijvoorbeeld: ‘de vuile vaat uit de kamer halen en op de aanrecht zetten’ is een stuk duidelijker dan ‘opruimen’.

Daarnaast kan ‘opruimen’ nog meer vragen oproepen:

  • wat wil ik wel/niet houden, ga ik het ooit nog gebruiken?
  • hoeveel voorraad hou ik aan?
  • waar moet ik het kwijt?
  • hoe schep ik orde om de dingen weer terug te kunnen vinden?

Mocht je hiermee te maken hebben voor jezelf of met een van je kinderen, dan is het goed om te kijken waar de weerstand van komt – welke stress-oorzaken er mee spelen rondom het begrip ‘opruimen’. Dan wordt het namelijk ook makkelijker om gericht te kijken wat er nodig is om het wel te kunnen.

Sommige mensen beschouwen dit als ‘dom’: laat ik er heel duidelijk over zijn, het heeft niets met intelligentie te maken, maar met de manier waarop alle informatie verwerkt en geordend wordt in je hoofd. Als er vooral veroordeeld wordt, zonder te kijken naar achterliggende oorzaak, geeft dit heel veel frustratie en extra stress voor jezelf.

Boosheid

Plotseling opkomende boosheid is een veel voorkomend heftig stress-signaal. Als je in de boosheid zit, lijkt het alsof je zó gelijk hebt, alsof de ander NU gewoon MOET luisteren!

Echter, dan wordt die boosheid destructief. Zeker in een gezin kan dit veel kapot maken door de angst die het oproept bij partner en kinderen. Daarna het vertrouwen weer vinden, kost tijd – soms echt veel tijd! Soms herstelt het vertrouwen nooit…

Een duidelijke grens

Weet jij van jezelf dat je zulke woede uitbarstingen hebt, dan is het goed om te realiseren dat dit altijd te maken heeft met dat er bij jou een grens overschreden is. Het is dus een belangrijk signaal dat er serieus wat aan de hand is! Als je het zo gebruikt, dan gebruik je de woede constructief.

Je stopt direct met uiten naar de ander en zorgt eerst dat je ontlaadt (door bewegen, stampen, lopen, rennen of sporten).

Daarna kun je gaan onderzoeken wat er aan de hand was – want dit wil je voorkomen. Voor jezelf en voor je gezin!

In dit geval was het voor Peter duidelijk dat die woede hem een belangrijke boodschap gaf en dat hij moest stoppen – dat dit dan even niet vriendelijk en subtiel gaat, dat maakt niet uit. Dat kan dan niet eens! Stoppen is het belangrijkst en dat deed hij.

Daarnaast was het niet alleen voor hem, maar ook de rest van het gezin duidelijk.

Als er openlijk over gesproken kan worden, scheelt dit alles in het kunnen herstellen van zo’n naar moment. Je kunt er dan samen grip op krijgen en samen kijken wat wijs is om dit te voorkomen.

Wat werkt voor jou?

Ben je iemand die regelmatig met dit soort plotselinge boosheid te maken heeft, maar weet je niet precies hoe dat zit met de grens die bij jouw overschreden wordt, dan nodig ik je van harte uit om mee te doen met de training ‘Laat stress geen burn-out worden!’.

Daarin krijg je glashelder welke stress-oorzaken voor jou belangrijk zijn en hoe je bij tijds je grens aan kunt geven.

Dagelijkse Dingetjes bij autisme

Dit is een verhaal uit de serie ‘Dagelijkse Dingetjes op Donderdag’.

Dit zijn waargebeurde verhalen het het alledaagse leven met autisme, verpakt in een fictief ‘auti-gezien’.

Wil je de ‘Dagelijkse Dingetjes’ ontvangen in je mailbox, meld je dan hier aan voor mijn mail. Dan tref je alle belevenissen van Peter, Marijke en hun kinderen elke donderdag in je mailbox!

Tips, blogs en nieuwtjes

Regelmatig ontvang je een mail met daarin o.a. het blog 'Dagelijkse Dingetjes bij Autisme', tips, blogs, interessante artikelen en informatie m.b.t. meer rust en een fijnere relatie voor ouders met autisme.

Toestemming nieuwsbrief
Marketing door