Iets kwijt zijn of denken dat je het kwijt bent… wat doet dat met jou?
Hier in huis staat dat garant voor de nodige stress. En niet alleen hier in huis, maar voor veel mensen.https://www.mooilifecoaching.nl/wat-zijn-die-dagelijkse-dingetjes-bij-autisme/
Vaak gevolgd door het eigen oordeel dat het wel stom zal zijn, dat het toch raar is om er zo heftig op reageren…
Maar dat is dus niet raar. Als jij iemand bent die ‘uit z’n pannedak flipt’ omdat je iets niet kunt vinden, is deze ‘Dagelijkse Dingetjes’ er één van herkenning. Zodat je in elk geval weet dat het dus niet raar is.
Peter is vandaag bezig met een klus in huis.
Hij zoekt de juiste schroevendraaier, maar kan ‘m niet vinden.
Gister had hij ‘m nog!
Kwijt!
Hij vloekt en roept kwaad wie het ding gepakt heeft! Het zal wel gestolen zijn! De garage was open en iemand heeft met z’n tengels aan zijn spullen gezeten!
Marijke zegt wel eens dat hij niet gelijk zo boos hoeft te doen omdat hij even iets niet kan vinden. Dat maakt hem nog kwaaier.
Hij kán niet rustig reageren als hij iets kwijt is!
Het lijkt wel of hij van binnen ontspoort ofzo. Het geeft zoveel onrust, het is zo ongrijpbaar!
Hij kan nergens anders meer aan denken voor hij die schroevendraaier weer heeft gevonden.
‘Loslaten’ en met een iets anders bezig gaan, lukt niet zomaar.
Dus als Marijke dan iets noemt als ‘Relax, hij komt heus wel weer tevoorschijn’, voelt hij zich niet serieus genomen en wordt hij helemaal woest.
Niks relax! Het ding is kwijt!
Het plaatje klopt dan als het ware niet meer: de dingen hebben hun vaste plek (en ja, ook in chaos hebben ze een vaste plek) en als het er dan niet is, ontstaat er gewoon kortsluiting.
Geduld of geen geduld… dat is de afspraak
Als Marijke het geduld heeft om zijn vastgezette frustratie te accepteren, niet te reageren op de boosheid maar alleen te helpen zoeken, dan doet ze dat.
Soms heeft ze er zelf het geduld niet voor en vindt ze het vooral buitensporig irritant en een veel te heftige reactie. Dan kan ze beter uit zijn buurt blijven.
Zo hebben ze dat ook afgesproken – anders is het alleen maar olie op het vuur van Peters stress.
Peter zorgt dan zelf dat hij eerst zijn boosheid kwijt raakt (flink stuk lopen met de hond wil dan wel eens helpen).
De wereld waarnemen vanuit de details
Het irritante is wel dat als hij zo ver is dat hij Marijke mee laat kijken, zij ‘m zo ergens uit de bak haalt waarin hij al gekeken had.
Lang leve het waarnemen vanuit detail…
Hij kijkt waar hij ‘m verwacht, waar het ding hoort te liggen. Hij ziet daar elk detail, maar zoomt zijn blik niet automatisch uit naar het geheel om zo overzicht te krijgen waardoor hij zou zien dat de schroevendraaier per ongeluk in een ander deel van de gereedschapskist terecht is gekomen.
Marijke daarentegen schijnt in alle rust het geheel wél te overzien en vindt direct de schroevendraaier! Het is gewoon frustrerend!
Extra uitleg bij deze Dagelijkse Dingetjes
Dingen kwijt zijn is een van de veel voorkomende stressoorzaken bij autisme.
Naast dat het vanwege de waarneming vanuit de details lastig is om uit te zoomen, je blik te verbreden en het geheel te overzien, vergt het ook plotseling schakelen. Je was iets van plan, bent ergens mee bezig en plotseling kun je niet verder.
Daarnaast vergt het ook dat als je wél uitzoomt en over een groter gebied kijkt, dat je alles wat je ziet, maar niet nodig hebt om je schroevendraaier (of wat je dan ook zocht) te vinden razendsnel filtert op relevantie.
Dat filteren van alles wat je ziet, is vaak lastig bij autisme. Je ziet gewoon alles, inclusief alle op dit moment niet relevante details. Het is eigenlijk net als wanneer je in een groep pratende mensen 1 persoon wilt kunnen verstaan en alle geluiden behalve diens stem weg moet filteren…. Die filters zijn helaas bij autisme moeilijk/nauwelijks af te stellen.
Vandaar de stress. En vandaar dat het zoveel energie kost.
Als je zelf al onder druk staat omdat je bijvoorbeeld bijna weg moet of stress om andere dingen hebt, zul je extra veel moeite hebben met het kunnen handelen van zo’n kwijt-moment.
Praktische tips:
- Iemand vragen om mee te helpen zoeken (mét de afspraak dat het niet nodig is om er opmerkingen of verwijten over te maken, maar gewoon te helpen zoeken. Extra emoties en opmerkingen veroorzaken alleen maar meer overprikkeling en stress en dat kun je er dan waarschijnlijk niet bij hebben)
- Zorg dat je kunt ontladen door even flink te bewegen of dat je kunt ontspannen door bijvoorbeeld een ademhalingsoefening, muziek luisteren, een huisdier aaien of iets anders waardoor je je lichaam stimuleert om tot rust te komen. Je kunt zo als het ware je lijf gebruiken om je hoofd wat meer onder controle te krijgen.
- Als je zelf rustiger bent, kun je opnieuw zoeken of nadenken over welke plekken je langs kunt lopen.
- Als je dingen vaak kwijt bent omdat je er geen vaste plek voor hebt, is het handig om die wel te creëren en in je gewoontes te krijgen dat je het ook daar op ruimt….Wij hebben bijvoorbeeld wel een vaste plek voor de autosleutel bedacht omdat we ‘m geregeld even moeten zoeken, maar het zit nog niet zo in ons systeem dat we ‘m daar ook altijd leggen. Nu is het voor ons wel helder dat ie dan in mijn mans broekzak zit of in mijn tas, dus we zijn er wel snel uit, maar toch…onze vaste routine van thuis komen en sleutel op zijn plek leggen is ‘in de maak’ en gaat wel steeds beter. Het voordeel is dat we elkaar hierop aan kunnen spreken;)
Tip voor degene zonder autisme:
Als je je niet voor kan stellen waarom dit zo’n stress veroorzaakt, kom dan eens mee doen met het AutismeBelevingscircuit!
Dagelijkse Dingetjes bij autisme
Dit is een verhaal uit de serie ‘Dagelijkse Dingetjes op Donderdag’.
Dit zijn waargebeurde verhalen het het alledaagse leven met autisme, verpakt in een fictief ‘auti-gezien’.
Wil je de ‘Dagelijkse Dingetjes’ ontvangen in je mailbox, meld je dan hier aan voor mijn mail. Dan tref je alle belevenissen van Peter, Marijke en hun kinderen elke donderdag in je mailbox!
