Lichamelijk contact is voor ieder mens belangrijk. Bij autisme kan dit echter soms wel een andere vorm hebben. Als je dit niet weet, zorgt het dikwijls voor verdriet en teleurstelling. Weet je het wel, dan is er prima een weg in te vinden.
Alleen stevig lichamelijk contact
Sebas houdt niet echt van lichamelijk contact. Dat wil zeggen: hij houdt alleen van stevig lichamelijk contact.
Dat was als klein jongetje al zo: kusjes waren vreselijk – die weerde hij met kracht af. Maar stoeien was fijn, dat zocht hij juist op.
Ook nu hij bijna volwassen is, geldt dit nog steeds.
Lichamelijk contact is belangrijk. Het is een manier om contact te maken voor hem. Daarnaast is het belangrijk voor ontlading van stress.
Stoeien is liefde
Daarom kan hij bij tijd en wijle ineens zijn vader opzoeken om mee te gaan stoeien.
Voor Peter komt die vaak onverwachts en daarom is dit niet altijd gewenst… Ook voor hem geldt dat niet alle lichamelijk contact prettig is. En zeker niet onverwachts!
Daarnaast is het voor hem ook lastig in te schatten hoe hij zijn aanraking doseert qua kracht. Het gaat vaak onbedoeld hard.
Als Sebas kwam om te stoeien, vond hij dat vaak vervelend: het stoorde hem ineens in zijn bezigheden.
Sebas kon het dan ook vrij dringend ‘opeisen’. Niet expres, maar omdat de behoefte dan zo sterk aanwezig is.
Nu hij weet dat dit voor zijn zoon een belangrijke manier is om contact te maken en te ontladen, kan hij zich er wel toe zetten om er in mee te gaan. Mits hij zichzelf er goed genoeg voor voelt!
Kracht doseren is niet meer mogelijk bij overprikkeling
Want als hij zelf al moe is en tegen overprikkeling aan zit, kan hij dit er niet meer bij hebben. Dan kan hij ook niet meer goed schakelen van zijn eigen behoeften naar de behoeften van zijn zoon.
Daarnaast heeft hij op die momenten minder controle over het doseren van zijn kracht, waardoor er sneller ongelukjes ontstaan en het stoeien dus eindigt met pijn en teleurstelling.
Voordat ze dit wisten, gebeurde het regelmatig en ontstond er aan alle kanten frustratie, terwijl het stoeien juist een uiting is van liefde delen en contact opzoeken.
Soms is er hulp nodig voor het ‘stroomlijnen’ van contact
Nu ze dit wel weten, is er afgesproken dat Peter desnoods Marijke even in seint dat het hem teveel is.
Sebas vindt het in zo’n situatie nog wel lastig om de grens van zijn vader te zien en te accepteren en Peter kan deze grens als hij moe is, niet meer tactisch brengen.
Door Marijke te vragen om bij te springen, kan zij dit overnemen en zorgen dat het voor beide heren wat ‘gestroomlijnd’ wordt. Sebas kan dan met haar stoeien en plezier maken.
Vanuit rust daarna kan hij prima begrijpen dat z’n vader ook een grens heeft van wat hij aan kan. Ze lijken nu eenmaal op elkaar;)
Peter kan op die manier ook zijn eigen grens serieus nemen. Nu hij weet hoe belangrijk dit stoeien is, zet hij zich meestal even extra in om dit moment met zijn zoon te pakken en er plezier uit te halen, ook al is het omschakelen tussen zijn eigen werk en zijn zoon soms lastig.
Maar met de wetenschap dat hij altijd de mogelijkheid heeft om zijn grens aan te geven, is dit wel makkelijker geworden.
Extra uitleg bij de ‘Dagelijkse Dingetjes’
Lichamelijk contact is voor ieder mens een belangrijke basisbehoefte! Bij autisme vergt dit echter soms een wat aangepast vorm omdat de prikkelverwerking anders verloopt.
Het is ook een van de liefdestalen en ook daarom belangrijk om hier een weg in te vinden in je gezin.
Subtiele aanraking
Subtiele aanrakingen kunnen voelen als vlijmscherpe speldenprikken en de vochtige lippen van een kusje kunnen afschuwelijk voelen. Als je dat niet weet, kan het wegduwen of niet willen kussen en knuffelen, opgepikt worden als afwijzing, terwijl dit helemaal niet het geval is!
Merk je dit in contact met je kind of partner, heb het er dan met elkaar over door te vragen wat voor reactie er is in het lijf met een knuffel, aai of andere aanraking.
Check met elkaar welke aanrakingen fijn zijn en ook of er bepaalde randvoorwaarden nodig zijn voor prettig contact (bijvoorbeeld op welk moment wel/niet, aangekondigd of spontaan).
Stevige aanraking
Stevige aanraking kan óf te heftig zijn óf juist heel fijn. Vaker hoor ik het laatste. Dit omdat het helpt om je lijf weer even te voelen. In je lijf vind je rust. Zeker als er in je hoofd veel onrust en chaos is. Dan is het voelen van je lijf ontzettend belangrijk!
Dat kan op heel verschillende manieren en in dit voorbeeld wordt het stoeien daarvoor gebruikt.
Doseren
Een ander belangrijk stuk rondom aanraken is het kunnen doseren van je kracht. Het is niet vanzelfsprekend dat je van nature voelt hoe hard of zacht je de ander aanraakt. Dit heeft te maken met onderprikkeling op tast.
In contact met je partner of kinderen kan dit een belangrijke rol spelen: als je vaak te hard vast pakt en het pijn doet bij de ander, ontstaat aan beide kanten teleurstelling. Het kan heel onmachtig voelen als je intentie was om lief te doen en er als reactie pijn en wegduwen komt.
Dit kan intieme momenten met je partner ook behoorlijk verstoren.
Bespreken en ontdekken
Ook dit is belangrijk om met elkaar te bespreken. Het gaat dan niet om ‘doe eens even zachtjes!’ maar meer in de zin van bespreken hoe je met elkaar checkt of de aanraking nog voor beide fijn is en op welke wijze je elkaar aanwijzingen mag geven als dat nodig is.
Zo kun je er met liefde en respect voor beide een weg in vinden.
Grens bewaken
Ik schreef ook dat het doseren voor Peter moeilijker is als hij zelf al overprikkeld is.
Logisch – want op dat moment is extra contact op een manier die volledig bewustzijn vraagt, gewoon too much of zelfs onmogelijk! Dat zorgt alleen maar voor overbelasting en overprikkeling.
Daarom is het tijdig aan mogen geven van die grens zo belangrijk! Doordat er vertrouwen is dat dit mag, kan er ook al een stuk spanning minder zijn.
Het aan mogen geven van je grens is denk ik ook heel belangrijk om voor te leven aan je kinderen. Zeker als ze zelf ook autisme hebben.
Hierin is de samenwerking tussen jullie als ouders onderling essentieel. In dit verhaal betekent dat dat Peter Marijke om hulp vraagt en daarmee voorkomt dat hij overprikkeld raakt en de vraag om stoeien/liefde/contact eindigt met verdriet.
Dagelijkse Dingetjes bij autisme
Dit is een verhaal uit de serie ‘Dagelijkse Dingetjes op Donderdag’.
Dit zijn waargebeurde verhalen het het alledaagse leven met autisme, verpakt in een fictief ‘auti-gezien’.
Wil je de ‘Dagelijkse Dingetjes’ ontvangen in je mailbox, meld je dan hier aan voor mijn mail. Dan tref je alle belevenissen van Peter, Marijke en hun kinderen elke donderdag in je mailbox!
