Stress en eenzaamheid
Als autisme of een vermoeden van autisme een rol speelt in je relatie, kan dit voor aardig wat vraagtekens en onbegrip tussen beide partners zorgen. Ook al hou je van elkaar – of misschien twijfel je daar ondertussen aan – door onbegrip en stress doe je elkaar geregeld pijn. Zonder dat je dit wilt is het al weer gebeurd voor je er zelfs maar erg in hebt! Dit brengt veel spanningen met zich mee. Spanningen die hun weerslag hebben op de sfeer in het gezin en het geluk van je kinderen. Als dit te lang voortduurt, kan er ondanks dat je officieel een relatie hebt, toch een sterk gevoel van eenzaamheid ontstaan bij beide partners.
Deze spanningen zijn te verminderen door te snappen waardoor ze ontstaan en wat je ermee kunt.
Zo kan er vanuit begrip weer verbinding ontstaan en kun je weer toe werken naar een warme, liefdevolle relatie waarin ruimte is voor ieders eigenheid. Dat geeft een hoop rust. Essentieel hierin is dat je je realiseert dat het niet alleen aan het autisme ligt. Op dat vlak zitten soms hardnekkige belemmerende overtuigingen die neer komen op ‘door het autisme gaat alles fout’. Dit soort gedachten ondermijnen de gelijkwaardigheid in je relatie. En dat breekt op.
Je hebt samen een relatie, dus je kijkt samen naar mogelijkheden en beperkingen die je beide hebt!
Ieder z’n makken. Die moet je van elkaar kennen en accepteren!
Ik ben er van overtuigd dat je daarin altijd veel van elkaar te leren hebt.
Als er sprake is van (een vermoeden van) autisme is, heb je in elk geval een kijkrichting die je helpt in het snappen waar bepaald gedrag vandaag komt. Dat maakt het makkelijker te begrijpen en verkleint daarmee de kans op onjuiste aannames, oordelen, ruzie en verdriet. Oftewel, zoals een klant het een keer zei: ‘Eigenlijk is die diagnose gewoon handig – bij m’n partner kan het van alles zijn en dat moet je dan ook maar uit zien te vogelen;)’
Ik zet daarom aan de hand van de 7 gebieden waarop autisme gediagnosticeerd wordt, een aantal zaken op een rij zoals je dat in je dagelijks leven terug kunt zien. Uiteraard is dit verre van uitputtend! Maar het gaat er om dat je kijkt vanuit begrip, mogelijkheden en kracht in plaats van dat je je ‘slachtoffer van het autisme’ voelt. Ik hoop dat ik je hiermee een paar handvatten geef voor meer rust in je relatie.
Beperkingen in de sociaal-emotionele wederkerigheid: het aanvoelen en zich inleven in de ander
We krijgen ons leven lang mee dat je maar automatisch moet kunnen voelen wat er met de ander is. en dat je dan ook automatisch moet weten wat je ermee moet doen. Je verwacht het van de ander, maar ook van jezelf. Hoe frustrerend is het dan als je je best doet om je in te leven, de ander te begrijpen, maar het kennelijk niet goed doet…gezien de verwijten die je erover krijgt…
Hoe kun je er rekening mee houden in je relatie?
Erkennen dat dit een gegeven is. Je kunt naar de ander luisteren met oprechte interesse en vragen stellen om meer duidelijkheid te krijgen. Open minded luisteren naar elkaar is best een kunst – maar die is te leren. Geldt overigens voor beide partners! Voor je partner is het belangrijk om niet de verwachting te hebben dat je alle subtiele signalen direct oppikt en begrijpt. Het is goed om dit samen helder te hebben en te vragen om concreet uit te spreken wat er aan de hand is. Het komt nogal eens voor dat partners van iemand met autisme hele zorgzame types zijn (daarom paste dit in eerste instantie zo prettig), die beter geleerd hebben om zich op de ander af te stemmen dan op zichzelf (wat op den duur funest is voor een goede relatie)…Dus helder aangeven wat er op emotioneel gebied speelt en waar behoefte aan is, kan in dat geval voor je partner ook een hele uitdaging zijn! Bespreek eens samen met je partner hoe dit voor jullie is en of je elkaar hierin kunt steunen, juist doordat je op dit vlak veel van elkaar kunt leren.
Wat hierin ook heel helpend kan zijn, is om elkaars liefdestaal te kennen. Dat maakt het makkelijker om iets te doen voor elkaar waarvan je weet dat het bijdraagt aan emotionele verbinding. Bewust je waardering uitspreken naar elkaar voor de dingen die je fijn vindt dat de ander doet, is bijvoorbeeld een van de liefdestalen. Aandacht hiervoor doet veel in het gevoel van steun en wederkerigheid.
Beperkingen in het non-verbale communicatieve gedrag
Non-verbale signalen oppikken en interpreteren is een kunst op zich. Sommige mensen valt het gewoon niet op als er non-verbale signalen afgegeven worden. Anderen zien juist door de detailgerichtheid direct dat er ‘iets’ anders is…maar hoe interpreteer je dat dan en wat doe je ermee???
Daarnaast kan het zo zijn dat je eigen mimiek niet altijd overeenkomt met wat er van binnen bij je aan de hand is. Dit kan ook voor je partner heel verwarrend zijn. Dan krijg je bijvoorbeeld situaties waarin je met een soort ‘lach’ op je gezicht rondloopt en niemand daardoor weet dat je je van binnen behoorlijk ellendig voelt. Of dat je heel geconcentreerd zit te werken en na te denken en je partner ineens gaat vragen waarom je zo boos kijkt….’Huh?!? Boos???’ Dit kan dan wel eens een hele verwarrende onderbreking van je eigen gedachten zijn;)
Hoe kun je er rekening mee houden in je relatie?
Ga beide maar uit van het idee ‘assumptions are the mother of all f*ck-ups’. Dus als je iets ziet gebeuren bij je partner, maar je kunt het niet plaatsen, ga dan niet gokken, maar vraag om verheldering: ik zie je fronsen, wat betekent dat?’. Voor je partner is het handig om te weten dat ‘geen emotie zien’ ook niet hetzelfde is als ‘geen emotie hebben’ of ‘onverschillig’ zijn. niemand heeft een luikje in zijn/haar hoofd dat je even open kunt doen om naar binnen te kijken en te zien wat er zich afspeelt (al zou dat best eens handig kunnen zijn;)).
Beperkingen in het ontwikkelen, handhaven en begrijpen van sociale relaties
- Verkeerde aannames
- (onuitgesproken) verwachtingen
- miscommunicatie
- taal letterlijk nemen
- emoties die je niet begrijpt, maar die wel ontzettend kunnen triggeren
- niet direct zicht op het geheel hebben (dingen die vooraf gebeurd zijn of nog staan te gebeuren en de verbinding met wat er nu gebeurt)
Dit zijn nog maar een paar veel voorkomende stressoorzaken in relaties waarin autisme een rol speelt….Hoe meer je erover nadenkt, hoe ingewikkelder het wordt. En het zou zomaar kunnen zijn dat je je geregeld suf piekert over wat er van je verwacht wordt en hoe je al dat gedoe voorkomt. Dodelijk vermoeiend. Sociale relaties vragen heel veel vaardigheden tegelijkertijd, terwijl je er tevens makkelijk overprikkeld door raakt.
Hoe kun je er rekening mee houden in je relatie?
Juist omdat een relatie zoveel van je vraagt, is het essentieel om ergens iets van rust te creëren. Vanuit stress kun je onmogelijk een liefdevolle verbinding aan gaan met je partner. Dat geldt voor iedereen, maar voor mensen met autisme in het bijzonder. Het is daarom belangrijk extra om een goede balans te vinden in alleen-tijd en samen-tijd. En wat goed is voor jou, kan een heel andere balans zijn dan ‘gebruikelijk’. Meestal hebben mensen met autisme meer alleen-tijd nodig dan wat we over het algemeen gewoon vinden. Heb je een eigen ruimte in huis? Kun je aan je partner aan geven wanneer je alleen moet zijn om te ontprikkelen en op te laden? Als je merkt dat je te overprikkeld bent om een goed gesprek te voeren, kun je dit aangeven en je rust op zoeken. Ook al is dat midden in een gesprek. Je kunt het gesprek namelijk later weer oppakken. Hier kun je als partners samen afspraken over maken. Een gesprek vanuit stress, leidt doorgaans alleen maar tot meer ellende. Het vraagt soms geduld van je partner om te wachten tot je ruimte hebt in je hoofd, maar een goed gesprek is het wachten waard:)
Stereotype of repetitieve motorische bewegingen, gebruik van bepaalde voorwerpen of gedrag
Hierbij kun je denken aan dingen als met je voeten wiebelen, kaken klemmen, met iets in je handen moeten friemelen, altijd op dezelfde plek willen zitten op je werk of aan tafel, in hoog tempo lopen of praten. Dit soort dingen komen sterker naar voren naarmate er meer stress is.
Hoe kun je er rekening mee houden in je relatie?
Elk gedrag heeft een bepaalde functie. Is het onrust is je lijf die zich uit door wat je doet (bijvoorbeeld hard praten, moeten friemelen), dan is het een stress-signaal dat aan geeft dat het tijd is om iets van rust in te bouwen en dit te noemen naar je partner. Of is het iets dat je rust geeft, zoals bijvoorbeeld graag op een vaste plek zitten, of iets doen waardoor je rust ervaart. Als je lang bij elkaar bent, kunnen dit soort dingetjes tot ‘irritante trekjes’ verworden. Het is dan belangrijk om er samen met begrip en acceptatie naar te kijken. Als het echt storend is, is het altijd mogelijk om te kijken naar een handige manier om er mee om te gaan (afhankelijk van de functie die het gedrag heeft). Je blijft daarmee uit de ‘doe eens normaal- irritatie’.
Moeite met veranderingen, gehecht zijn aan bepaalde gedragsroutines en rituelen
Door de andere manier van informatie verwerken, kost het je relatief meer tijd en energie om alles steeds overzichtelijk (en daarmee ‘veilig’) te houden. Veranderingen en je steeds aan moeten passen, geven stress – dit gaat gewoon niet altijd 1-2-3. Gedragsroutines geven rust en veiligheid.
En dan heb je een gezin…met opgroeiende kinderen…die constant veranderen, die om de havenklap onverwachtse dingen doen en willen. Daarbij wordt standaard de ‘afstandsbediening’ van je kind vergeten mee te leveren bij de geboorte, dus je kunt ze nooit precies laten doen wat jij wil. Laat staan dat je ze even op ‘mute’ kunt zetten als er een hoop herrie is;) En dat zijn dan alleen nog maar de kinderen. Iedereen ontwikkelt zich op zijn eigen manier en op zijn eigen tempo. Ook partners veranderen en dus ook de aard van je relatie. Dat kan heel lastig zijn omdat je dan je partner als het ware opnieuw moet leren kennen.
Hoe kun je er rekening mee houden in je relatie?
Het is goed om je te realiseren en accepteren dat veranderingen tijd kosten. Die tijd mag je nemen. Veranderen is niet erg, plotseling moeten veranderen wel. In het dagelijks leven kunnen er allerlei momenten zijn waarop je bijvoorbeeld ‘schakeltijd’ in bouwt. Bijvoorbeeld als er een verandering van planning is, of een overgang van werk naar gezin, of van alleen-tijd boven naar een gezinsmoment aan tafel, ander plan van aanpak bij een klus, plotseling bezoek. Of denk aan een gesprek waarin je partner je een vraag stelt en jij na denkt over het antwoord – en midden in jouw gedachtestroom gaat je partner weer praten! Het was immers stil! Ahum…ik kan je uit eigen ervaring vertellen dat dit een bijna 100% garantie voor gedoe is. Dus vraag ruimte voor stilte, om na te denken, informatie te verwerken, te schakelen tussen gedachten en gesprek, tussen aandacht voor jezelf en de ander. Ruimte vragen en geven voor stilte is belangrijk in je relatie. Het haalt een hoop stress en onnodige irritatie uit een gesprek en geeft daarmee ruimte voor verbinding. Als je iemand bent die ook makkelijk in eigen gedachten af kan dwalen, spreek dan desnoods af dat je partner even kan checken of jullie weer verder kunnen met het gesprek.
Bespreek met elkaar wanneer de momenten zijn dat schakeltijd nodig is en hoe je dit kunt creëren.
Beperkte interesses
Jij kunt bepaalde zaken echt mateloos interessant vinden en er alles van weten en tot in detail willen delen – helaas geldt dit vaak niet voor je partner. Andersom kan je partner uiteraard ook interesses hebben waar jij echt niks aan vindt.
Hoe kun je er rekening mee houden in je relatie?
Belangrijk is om oprecht te luisteren naar elkaar zodat je wel kunt delen wat jullie boeit. En gewoon eerlijk zijn over wanneer je daar innerlijk wel of niet de ruimte voor hebt. Geef dan gewoon aan dat het nu niet uit komt (bijvoorbeeld te moe of nu andere prioriteiten) maar wel een ander moment. Dit geldt voor beide.
Over- en ondergevoeligheid voor bepaalde prikkels
Omgevingslawaai, tikkende klokken, muziek, huilen, bepaald soort licht, bepaalde smaken of combinatie van smaken, geluid van kauwen/smakken, veel mensen en emoties, bepaalde aanrakingen – allerlei prikkels kunnen te veel zijn. Zeker als je al moe bent, zijn prikkels waar je niet goed tegen kan, al snel teveel. In een gezin kan dit best wel een heel lastig zijn. Andersom geldt ook: als er teveel nare prikkels zijn, kan dit je helemaal in beslag nemen, waardoor je geen ruimte meer hebt om te denken of je op anderen te richten.
Het kan ook zijn dat je bepaalde prikkels heel sterk binnen krijgt (bijv het tikken van een klok) en andere pas te laat op merkt (bijv het huilen van je kind). Voor je partner soms echt niet te snappen, maar het gebeurt.
Daarnaast kan het ook zo zijn dat je bepaalde prikkels/signalen uit je lijf niet op tijd op merkt. Denk aan honger, dorst, bepaalde stress signalen of pijn.
Hoe kun je er rekening mee houden in je relatie?
Ga met elkaar eens op een rijtje zetten; wat zijn die prikkels die in je relatie lastig zijn? Kun je manieren vinden om ze te vermijden of te verminderen? Denk aan bijv even alleen eten, oordopjes, goede koptelefoon, slapen op een andere kamer, notificaties op je mobiel uit, even alleen zijn.
Zijn er prikkels die je juist erg fijn vindt? Fijne prikkels toevoegen, kan helpen om nare prikkels beter te verhapstukken en rust te geven (denk bijvoorbeeld aan bepaalde muziek luisteren, verzwaringsdeken of iets anders).
Stress oorzaken in jouw relatie
Wil je op zoek naar wat precies de stressoorzaken zijn in jouw relatie en achterhalen wat in jouw leven wel of niet werkt om hiermee om te gaan, dan kun je relatiecoaching overwegen of meedoen aan de workshopreeks ‘Autisme in de Partnerrelatie’. Het kan heel helpend zijn om samen in alle rust hierover met iemand te praten, zodat je niet direct getriggerd raakt en de emoties zo hoog oplopen dat goed analyseren en rustig naar oplossingen zoeken niet meer mogelijk is. Belangrijk aan die ‘iemand’ is in elk geval dat het iemand is waar jullie je beide bij op je gemak voelen. Dat is dus uitproberen. Mocht je overwegen om mij in te schakelen, dan zijn jullie uiteraard van harte welkom voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Beste …
Ik begrijp dat dit artikel vanuit de visie voor de autistische mens is geschreven . Vooral onder het hoofdstuk ” hoe kun je er rekening mee houden in je relatie ” staat apart slapen als oplossing.
Ik vind dat verbazingwekkend omdat je toch al als partner die geen autisme heeft je eenzaam voelt en door apart te slapen de verwijdering juist toe neemt .!
Beste P,
Dank je wel voor je reactie en goed dat je noemt dat het apart slapen ook juist bij kan dragen aan meer verwijdering.
Ik heb het genoemd omdat het een ongewoon idee is, maar het in sommige situaties wel meer rust geeft. Vanuit rust kun je beter contact maken. Als er bijvoorbeeld door bepaalde avondroutines of overprikkeling van geluiden, spanning of wat anders last van elkaar hebt tijdens en slapen en daardoor slechte nachten maakt, maakt de vermoeidheid onderling contact veel moeizamer. We hebben zelf ook een tijd voor deze optie gekozen omdat het in die tijd bijdroeg aan rust en dus aan fijne momenten samen.
Het is altijd belangrijk om te kijken naar wat in jullie eigen situatie bijdraagt aan verbinding. Dat is vaak een hele zoektocht. Ik hoop met de voorbeelden ideeën aan te reiken die mensen uit kunnen proberen. Op die manier weet je welk effect het heeft. Naarmate je met elkaar meer weet over stress en overprikkeling, kun je wel gerichter zoeken naar opties die bij jullie passen.
Ik ben het volledig eens met de reactie op het apart slapen. Als het te hoog oploopt kan slapen helaas het probleem verergeren. Het is vervelend en eenzaam, ik als partner weet dit maar het is soms wel nodig. Zo komen we met kleine stapjes weer nader tot elkaar
Dag Irma,
Klopt, je zoekt samen wat het beste werkt. Geeft het apart slapen rust en kun je daardoor weer tot elkaar komen, dan is het helpend en kun je dit inzetten. Mijn ervaring is dat als je het vanuit dit perspectief doet, ook het eenzame gevoel minder is. Juist omdat je dit in zet om de verbinding een kans te geven.
Goede aanwijzingen mbt autisme. Ik herken de gedragingen. Maar, …. ik weet niet of mijn partner (sinds enkele weken hebben we een relatie, en niet, en contact, en weer niet, maar hij laat niet los; mijn gevoelens worden alle kanten opgeslingerd) weet dat/of hij autist is. Hoe vraag ik dat? Bij een poging kwam er een felle reactie: je gaat toch geen stempel op me drukken!?
Ik ben heel extravert.
Hij is heel lief én koppig, alles zelf doen.
We schelen 20 jaar in leeftijd.
Wat is wijsheid? Ik wil stoppen, hij niet maar verlegt steeds de grenzen. Het maakt me onrustig en ik voel me daarvoor onveilig. Laatst heb ik heel hard naar hem geschreeuwd (ik heb gewoonlijk een enorme zelfcontrole). Toen was voor hem bewijs geleverd dat we niet bij elkaar passen. En nodigt me weer uit voor het eten.
Mirjam
Dag Mirjam, ik zie dat het alweer even geleden is dat je je vraag stelde – hoop dat je nog iets aan dit antwoord hebt. Of je wel of niet rechtstreeks vraagt of iemand autisme heeft, is best wel een lastige en hangt natuurlijk van een hoop context af – o.a. wat diegene zelf al weet en of hij er naar op zoek is om dat te weten. Soms hoeft het ook nog niet benoemd te worden, maar kijk je meer naar ieders behoefte onder het gedrag dat je van elkaar ziet. Dat staat los van een diagnose, maar uiteindelijk gaat het daarom: dat je weet hoe ieder in elkaar zit, dat je van jezelf en elkaar weet waar je behoefte aan hebt. Dat je dat kunt uitspreken naar elkaar….bepaald niet altijd makkelijk!
Heb je er meer vragen over, mail ook gerust.
Hoi
Ik probeer te begrijpen en accepteren wat autisme is maar ik vind het moeilijk door de eenzaamheid en gebrek aan intimiteit die ik elke dag meemaak.hoe kan ermee omgaan
Dag Majida,
Dank je wel voor je vraag!
Er is niet zo 1-2-3 een volledig antwoord op te geven omdat er altijd veel mee speelt in een relatie. Belangrijk is wel dat je samen een weg zoekt in je relatie en dat er in elk geval de wens is om elkaar beter te leren begrijpen en dat je in plaats van zelf bedenken wat er is (invullen), leert om bij elkaar na te vragen hoe iets voor de ander is (dus jij bij je partner en je partner bij jou).
Mochten je dat willen, dan kun je een keer mee doen met de workshopreeks ‘Autisme in de partnerrelatie’:https://www.mooilifecoaching.nl/autisme-in-de-partnerrelatie/
Ik hoop dat je al iets mee kunt.
Heel mooi bedoeld allemaal, maar aanpassen aan een autistische partner als je 3 kinderen hebt, met autisme, AD(H)D, ODD is niet te doen. Is slopend, Een partner die zich continu afzijdig houdt van beslissingen en liefst ook nog kritiek heeft op de beslissing die jij dan uiteindelijk neemt, Een partner die je de hele dag door alles uit moet leggen, alles kwijt is, geen overzicht heeft, geen enkele klus oppakt, alles overal laat rondslingeren, geen verantwoordelijkheid neemt, waardoor gevaarlijke situaties ontstaan voor je kinderen, nooit eens spontaan is, als je uitgebreid gekookt hebt je maaltijd zit te herkauwen, eeuwig met iPad en telefoon aan tafel zit. Als je de hele dag door alles moet uitleggen en het beklijft niet…. Als je maan door overprikkeling fysiek wordt? Zou je gelukkig zijn? Zou je nog hoop hebben dat het verandert? Zou je er je allerlaatste beetje energie in stoppen zodat je zelf totaal burn out bent???
Dag Ellis,
Oef, dat is een hele heftige situatie en terechte vraag die je stelt. Je kunt niet meer geven dan je kunt. Ik weet niet of jullie ondertussen iets gevonden hebben om deze situatie te doorbreken en iets te vinden zodat je zelf overeind blijft?
Veel van wat je schrijft is zo herkenbaar.
Beste Ellis,
Dat is heel herkenbaar. Ik herken je helemaal en wens je heel veel sterkte.
Ik lees mij suf over ASS en alles erbij, pas veel aan, heb al het contact met hulpverlening en school voor de kinderen, als ik iets wil doen met het gezin regel ik alles. Tot je tot de conclusie komt dat jij nog meer regelt, aanpast en zorgt, je jezelf jaren jaren compleet vergeten bent en de anderen steeds minder doen en alleen nog maar roepen: ik ben overprikkeld, laat mij mijn eigen ding doen, hou rekening met mij.
Ik denk echt serieus dat ik het niet handig heb aangepakt. We zitten in een systeem. Aangeleerde hulpeloosheid heb ik zelf ook gecreëerd en nu zal ik gefaseerd iedereen ook nog meer zijn best moeten laten doen om het zelf te gaan doen. Ik zoek er echt serieus hulp bij. En ik ga meer afstand nemen.
Waarom ik dit zeg? We zijn in een wereld beland waar we rekening houden met alle zorgbehoeften en steeds uitleg krijgen hoe dit te doen. Denk maar aan de Bol.com reclame waar alle kerstlichtjes uit moeten voor het prikkelgevoelige kind. https://youtu.be/43n7tAYNYXQ?feature=shared En opa een scheerapparaat krijgt voor de prikkels.
Andersom kun je niet van een gezinslid zonder autisme eisen om compleet de omgeving aan te passen zonder dat je ook zelf je moeilijkheden aanpakt (want dat heb IK nodig). Het is een kwestie van balans en dat is verrekt lastig als je anders naar de wereld kijkt.
Ik lees veel over autisme om het te kunnen begrijpen en waar mogelijk te accepteren. Nergens wordt op teruggekomen, gesloten als een oester. Hij heeft geen probleem, ik maak problemen. Het ligt aan mij als het niet goed gaat. Sorry zeggen is het moeilijkste woord. Voel me zo eenzaam, zo dichtbij en toch zo onbereikbaar.
Alles wat ik zeg komt anders binnen en wordt anders verwerkt. Alles wat hij zegt heeft hij zo niet bedoelt. Dat maakt de verwarring compleet. Ik ben nog bezig alle conflicten uit het verleden te verwerken of nieuwe conflicten dienen zich weer aan. Hoe houd ik dit vol, kan dit nog goed komen tussen ons. Het maakt niet uit wat iemand heeft of niet heeft of hoe het heet. Waar het om gaat is” hoe kun je er samen mee omgaan en jezelf niet kwijt zijn?”
Dag Ineke,
Inderdaad – uiteindelijk is het een gezamenlijke weg om een uitweg te vinden uit de moeilijkheden. Alhoewel het niet per definitie zo is dat je beide gelijk op loopt qua inzichten en mogelijkheden om te veranderen. Belangrijk blijft in elk geval om goed voor jezelf te zorgen. Klinkt heel doorsnee, maar daar begint het wel mee – anders geef je jezelf helemaal leeg. Dat kan voor niemand goed zijn!
Jeetje wat herkenbaar omschreven ! De eindeloze discussies over inhoud en wat er feitelijk wel of niet gezegd en bedoeld is – wat geen recht doet aan het simpel – valideren van mijn gevoelens. Daar voer je toch geen discussie over? Die willen gewoon een beetje aandacht of geruststelling. Dat bleek lastig voor mijn partner.
Waar ik veelal tegenaan gelopen ben is dat ik tijdens interacties zowel in de partner – als in de meta positie zit. Ik voer én corrigeer de situatie. Een voorbeeld;
Heb ik pijn en wil ik even getroost worden, dan moet ik dat ook nog eens vragen. (dat terwijl je juist even een keer gedragen wil worden).
Gaat een discussie de verkeerde kant op, dan moet ik dat ook nog eens begripvol sturen.
Dit is ontzettend vermoeiend. En zet mij vaak in een leidende nemende positie. Daar baal ik van.
Of ik dit volhoudt – is de vraag.
We zijn op dit moment uit elkaar. Deze break is fijn. Het vroeg teveel van me.
Het pijnlijke is alleen dat hij naast deze moeizame dynamiek en ingewikkelde partner ook – de meest liefdevolle, attente, loyale, gegronde, lover is die ik ooit heb gekend. Puur. Lief. Een goed hart. Geen dubbele agenda’s…..
Dit maakt het soms erg verwarrend voor me. Omdat ik zijn directheid en gebrek aan empathie op onvoorspelbare momenten als harteloos ervaar.
Terwijl hij de avond ervoor zo puur en liefdevol was. En dat in 1 persoon. Ik blijf verrast worden. Het maakt hem bijna onvoorspelbaar en onbetrouwbaar. Als in een split personality.
Gelukkig zijn we op een punt beland dat dit was ik schrijf – ik nu ook gedeeld heb. Hulp is nodig om onze relatie te redden.
Dag Marit,
Heel herkenbaar wat je schrijft. Het vraagt inderdaad heel veel om een gesprek goed te laten verlopen. Eigenlijk merk je zo heel bewust hoe ingewikkeld een ‘gewoon’ gesprek is -hoeveel veel mensen ‘automatisch’ goed doen en daarmee aansluiten. En als alle info anders verwerkt wordt. Zoals dat bijvoorbeeld feitelijke informatie bij autisme soms voor gaat/makkelijker te verhapstukken is dan emotionele informatie – terwijl voor een NT-brein de emotionele info standaard voor gaat… dan praat je al snel langs elkaar heen terwijl je beide kneiterhard aan het werk bent… hoe frustrerend en uitputtend!
Vrijwel altijd geldt dat er in gespannen tijden vooral ‘functioneel/praktisch’ contact kan en voor emotionele steun en inleven, meer rust in het hoofd nodig is. Daarom kunnen er ook grote verschillen zijn in hoe het contact verloopt.
Harteloos/bot/niet reageren op emoties is vaak een stress-signaal (en het kan goed dat dit niet met het moment zelf te maken heeft, maar dat er bijvoorbeeld vooraf al vanalles gebeurd is of dat er al allerlei piekergedachten over iets anders zijn en iemand ‘vast’ zit in zijn eigen hoofd. Pas vanuit ontspanning kan er weer beweging zijn en liefde stromen. Dat is in elk geval mijn ervaring.
Ik zie het woord ‘volhouden’ en kan er niet omheen dat dit woord mij raakt. Een relatie zou je naar mijn gevoel niet moeten volhouden. Ook mijn partner heeft twee kanten wat het allemaal zo dubbel maakt. Inderdaad alles in één persoon.
Zelf ben ik om ook mijn eigen ‘dode hoeken’ te ontdekken naar de psycholoog gegaan. Dit omdat ik het niet alleen bij mijn partner en zijn autisme wilde leggen. Toch bleek dat ik zover over mijn grenzen ging, mijn identiteit bijna verloor en me soms zo godvergeten alleen en onbegrepen voelde.
Hetzelfde zag en zie ik bij mijn partner. Het is een goed mens, maar je kiest er ook niet voor dat je brein anders werkt dan de gemiddelde mens. Het doet mij allemaal zoveel verdriet, omdat er ook liefde is. Er is in dit soort zaken dan denk ik ook geen sprake van een schuldige, een schuldvraag of slachtoffer. Beiden heb je er niet om gevraagd.
Wij kwamen er na 14 jaar huwelijk achter dat mijn partner autisme had. Jarenlang wilde hij geen onderzoek en zei dat het aan mijn hormonen lag. Uiteindelijk ging het op zijn werk ook niet goed en deed men hem daar de suggestie toch eens naar de huisarts te gaan.
Had werk het niet aangegeven, dan hadden mijn partner en ik die diagnose nooit gekregen. Ik zoek hulp en vooral verbinding, want die verlies je als vrouw al snel in een relatie waar autisme aanwezig is. Drie kinderen, waarvan er een ook autisme heeft en de ander ADHD.
Als moeder stond en sta ik er voor wat betreft de verantwoordelijkheden als ouder alleen voor. Het is in onze relatie net de beurs van New York en soms wil ik gewoon alleen zijn. Geen relatie meer, maar alleen en vooral mentale rust ervaren. Begrijp waar je zit en wens je heel veel kracht.
Hi Marit, wat ontzettend herkenbaar wat je beschrijft over dat meta-niveau. Ik loop daar ook tegenaan. Dat zorgt ervoor dat op die momenten dat je zelf even een schouder om je heen nodig hebt, alsnog bezig bent met ‘zorgen’. Je wordt nooit gedragen. Veel is te doen, maar uiteindelijk ben je zelf ook mens met behoeften.. Zou je evt met me in contact willen komen om ervaring uit te delen?
Zooo herkenbaar! Niet te doen. Ik merk dat het mij als persoon sloopt. Ik weet dat het niet zo bedoeld is maar ik vind het zo zwaar.. ik hou zo veel van m dat ik niet kan loslaten maar het maakt mij kapot. Alles ligt aan mij, en als hij al iets accepteert dan komt er gelijk bij dat ik dat maar moet accepteren. Hij wil geen therapie, is te oud zegt hij etc. Zomaar uit het niets boos, altijd aangevallen voelen. Luiken gaan dicht en zoek het maar uit. Communicatie? Hoe dan? Ik heb er vaak hartkloppingen van. Kom er niet doorheen. Tips zijn welkom!
Dag Mirjam, niet dat ik direct dé oplossing heb, maar ik zal ik elk geval schrijven wat me nu te binnen schiet. Wie weet heb je er wat aan?
Hartkloppingen geven aan dat het sowieso voor jezelf ook teveel is zo – dat er ook een grens zit aan wat je zelf aan kan. Dat vergt vaak het contact wat te doseren en te kijken naar de momenten waarop het het best gaat. Vaak maakt ook de invulling van het contact uit: liefst iets concreets qua activiteit, geen lastige gesprekken. Niet dat dit altijd kan, maar kleine plukjes goed contact zijn beter dan alleen maar moeilijkheden.
En – hoe vaag misschien ook – goed voor jezelf zorgen: wat kun je doen om op te laden, even te ontspannen of te ontladen? En hoe zorg je ervoor dat dit voldoende kan? Het is vaak een heel gepuzzel en ik weet natuurlijk niet wat je al gedaan hebt. Ik hoop dat dit je toch op iets van ideeën brengt.
Ik heb een relatie met een autist ik wil een vaste dag plannen dat we elkaar gaan zien maar hij kan niet tegen verandering wat moet ik doen beloofd van alles en nog wat maar komt zijn beloftes niet na graag u antw groetjes naziha
Dag Naziha, ik weet van een afstand niet wat hetgeen is waardoor het hem niet lukt om de afspraken niet na te komen. Vaak zit er een stressbron achter – en vaak weet iemand die zelf niet eens 1-2-3. Het kan zitten in een bepaald detail of stress-oorzaak die niet zo voor de hand liggend is. Dit zoek ik altijd samen met mensen uit. Ik heb er diverse tools voor en ga op onderzoek uit tot we erachter zijn. Als de oorzaak bekend is, kan hij vast wel een goede oplossing bedenken. Die volgt vanzelf uit een goede analyse van de achterliggende problemen.
Ik, man van 64, heb onlangs de diagnose autisme gekregen. Omstandigheden in het leven veranderden nogal en hebben het erg duidelijk gemaakt dat ik het heb.
2 jaar geleden gestopt met werken. Huis verkocht en ingetrokken bij mijn vriendin. Dat was duidelijk te veel achteraf. Had ik maar eerder geweten dat ik het had. Helaas is dat niet zo en zitten we nu in deze situatie die vooral voor mijn partner absoluut niet fijn is. Ik herken het verhaal van C op 17 januari 2023
Ik heb geen problemen of herken ze niet. Snap mijn partner zelden want ik heb dan zoiets van… maak je niet druk. Hoezo heb je er last van. Kun je niet eens iets in het verleden laten nadat ik duizend keer mijn excuus heb aangeboden? En dat botst. Vooral omdat er bijna dagelijks uren discussies zijn en ik vreselijk in opstand kom door het gevoel dat ik er dan bij krijg dat ik van alles mankeer en er weinig goeds is aan mij is. Het levert stress en overprikkeling op. En dan gaat het al helemaal mis.
De diagnose autisme is van vrij recent en om hier constructief mee aan de slag te kunnen vraagt van ons beide veel waarbij ik het idee heb dat ik niet uit de overprikkelde situatie kom. Ik vergeet dingen. Zaken die ik beloof vallen in een diep gat als het weer rommelt tussen ons. En dat zijn zaken die een niet autist gewoon door kan laten gaan of regelen zelfs als het rommelt. Lijkt mij niet te lukken.
Nu hebben we het plan opgevat om te beginnen met structuur terug te brengen in mijn/ons leven. Gewoon de hele week plannen. Zelfs de gesprekken plannen om toch maar te proberen die overprikkeling ervan af te krijgen bij mij. Ik hoop dat het lukt.
Tips zijn altijd welkom. Zeker als ik daarmee de eenzaamheid die mijn partner nu ondervindt in onze relatie wat minder eenzaam kan maken.
Dag Willem,
Fijn dat jullie wel aan het zoeken naar hoe je iets van die overprikkeling en onduidelijkheden uit het dagelijks leven kunt verminderen. Eigenlijk geldt voor beter contact altijd dat er eerst meer duidelijk moet zijn over op welke manier autisme zich bij jou uit en dat er meer rust moet zijn (dat het leven meer aangepast is op wat je van nature nodig hebt om goed in je vel te zitten). Anders is een relatie topsport. Voor beide.